آمریکا متحدان خود را برای مقابله با چین گرد هم میآورد
جی دی ونس، معاون رئیس جمهور آمریکا، روز چهارشنبه از طرحی برای مشارکت کشورهای شریک در یک توافق تجاری ترجیحی برای مواد معدنی حیاتی رونمایی کرد و پیشنهاد کف قیمت هماهنگ را مطرح کرد، زیرا واشنگتن استراتژی خود را برای کاهش تسلط چین بر مواد ضروری برای تولید پیشرفته تشدید میکند. ونس در واشنگتن در جمع وزرای بازدیدکننده گفت که هدف جلوگیری از تضعیف تولیدکنندگان داخلی توسط واردات مواد معدنی ارزان قیمت است، بدون اینکه مستقیماً از چین نام ببرد.
این ابتکار عمل نگرانیهای دیرینه در واشنگتن را منعکس میکند مبنی بر اینکه پکن از تسلط خود در فرآوری مواد معدنی به عنوان ابزاری برای فشار ژئواکونومیک استفاده کرده است، به طور دورهای صادرات را محدود میکند، قیمتها را کاهش میدهد و تلاشهای سایر کشورها را برای تنوع بخشیدن به منابع محصولات از نیمههادیها و وسایل نقلیه الکتریکی گرفته تا سیستمهای تسلیحاتی پیشرفته پیچیده میکند. طبق پیشنهاد ایالات متحده، قیمتهای مرجع در مراحل مختلف تولید تعیین میشوند و از تعرفههای قابل تنظیم برای حفظ این قیمتها در بلوک ترجیحی استفاده میشود.
این تلاش در حالی صورت میگیرد که دولت دونالد ترامپ، رئیس جمهور آمریکا، پس از محدودیتهای صادرات عناصر خاکی کمیاب توسط چین در سال گذشته که بازارهای جهانی و تولیدکنندگان آمریکایی را آشفته کرد، تلاشهای خود را برای تضمین دسترسی ایالات متحده به مواد معدنی حیاتی تسریع میکند. اوایل این هفته، ترامپ یک ذخیره استراتژیک ملی به نام پروژه والت (Project Vault) را با حمایت 10 میلیارد دلار از بانک صادرات-واردات ایالات متحده و 2 میلیارد دلار بودجه خصوصی دیگر راهاندازی کرد.
به گفته مارکو روبیو، وزیر امور خارجه ایالات متحده، نمایندگان 55 کشور در مذاکرات واشنگتن شرکت کردند، از جمله کره جنوبی، هند، تایلند، ژاپن، آلمان، استرالیا و جمهوری دموکراتیک کنگو که همگی نقشهای متفاوتی در استخراج یا پالایش دارند. روبیو گفت که زنجیرههای تأمین این مواد معدنی به طرز خطرناکی در یک کشور متمرکز شدهاند و آنها را به اهرمی در سیاست جهانی تبدیل میکنند.
در طول این جلسه، جیمیسون گریر، نماینده تجاری ایالات متحده، چارچوبی دوجانبه با مکزیک و یک توافق سه جانبه با ژاپن و اتحادیه اروپا را با هدف تقویت زنجیرههای تأمین مواد معدنی و زمینهسازی برای همکاری گستردهتر تشریح کرد. مقامات گفتند که این مذاکرات، ابزارهایی مانند حمایت از قیمتها، استانداردهای بازار، یارانهها و تعهدات خرید تضمینی را برای تحریک تولید، در کنار مذاکرات موازی در گروه هفت و مشارکت امنیت مواد معدنی، بررسی خواهد کرد.
آرژانتین همچنین از توافقنامهای چارچوبی با ایالات متحده برای تنوعبخشی به زنجیرههای تأمین خبر داد، زیرا بوئنوس آیرس به دنبال گسترش صادرات مس و لیتیوم است. با این حال، تلاش چند کشوری برای تعیین کف قیمتها، بازارها را متزلزل کرد و سهام چندین شرکت معدنی به دلیل نگرانی از افزایش مداخله دولت، به شدت کاهش یافت.
مقامات آمریکایی با ارائه تضمینهای حداقل قیمت از طریق قوانین تجاری هماهنگ، امیدوارند سرمایهگذاری خصوصی در پروژههای معدن و فرآوری را که برای رقابت با عرضه ارزانتر چین با مشکل مواجه بودهاند، آزاد کنند. در عین حال، این رویکرد خطر افزایش هزینهها برای تولیدکنندگان در کوتاهمدت و تشدید تنشهای تجاری با پکن را به همراه دارد.
سفارت چین در واشنگتن اعلام کرد که پکن نقش سازندهای در حفظ زنجیرههای تأمین پایدار مواد معدنی جهانی ایفا کرده و همچنان مایل به همکاری است. با این حال، کنترلهای صادراتی گسترده چین در سال گذشته باعث اختلال در تولید خودروسازان در ایالات متحده و اروپا شد، در حالی که اشباع لیتیوم مرتبط با تولید چین، برنامههای توسعه در جاهای دیگر را کند کرد.
ترامپ که انتظار میرود در ماه آوریل به چین سفر کند، گفت که تماس تلفنی «عالی» با رئیس جمهور شی جین پینگ در مورد مسائل تجاری و امنیتی داشته است، هرچند هیچ اشارهای به مواد معدنی نکرد. تحلیلگران میگویند این ابتکار جدید نشان دهندهی این شناخت در واشنگتن است که کاهش آسیبپذیری در بخشهای استراتژیک نیازمند هماهنگی نزدیکتر با شرکا است. داگ بورگوم، وزیر کشور، گفت که به زودی از کشورهای بیشتری برای پیوستن به این باشگاه تجاری نوظهور دعوت خواهد شد و بسیاری دیگر ابراز علاقه میکنند.