رئیسجمهور صربستان الکساندر ووچیچ پیش از انتخابات پارلمانی زودهنگام استعفا داد
رئیسجمهور صربستان الکساندر ووچیچ در تاریخ ۲۷ سپتامبر استعفا داد و دوره دوم و نهایی ریاستجمهوری خود را زودتر از موعد به پایان رساند، در حالی که کشور برای انتخابات پارلمانی زودهنگام در تاریخ ۲۵ اکتبر آماده میشود. استعفای او راه را برای برگزاری انتخابات ریاستجمهوری زودهنگام باز میکند و به او اجازه میدهد تا در رقابت پارلمانی شرکت کند بدون اینکه ریاستجمهوری را در دست داشته باشد.
ووچیچ پس از سخنرانی به حامیانش در خارج از ریاستجمهوری در مرکز بلگراد استعفای خود را ارائه داد. او گفت که میخواهد به عنوان یک شهروند عادی در انتخابات پارلمانی آینده شرکت کند. طبق ترتیبات قانونی صربستان، رئیس مجلس ملی آنا برنابیچ باید تا زمان انتخاب رئیسجمهور جدید، وظایف رئیسجمهور موقت را بر عهده بگیرد.
این استعفا در حالی صورت میگیرد که ووچیچ به دنبال یک نقش سیاسی جدید است. او انتظار میرود که در انتخابات پارلمانی اکتبر برای حزب پیشرو صربستان (SNS) تبلیغ کند و ممکن است اگر حزب و متحدانش دولت بعدی را تشکیل دهند، به نخستوزیری برسد. ووچیچ قبلاً هم به عنوان رئیسجمهور و هم به عنوان نخستوزیر خدمت کرده و از سال ۲۰۱۴ یکی از چهرههای مرکزی سیاسی صربستان بوده است.
انتخابات پارلمانی به طور رسمی در تاریخ ۹ سپتامبر اعلام شد، زمانی که ووچیچ مجلس ملی را پس از پیشنهاد دولت منحل کرد. این رایگیری برای تاریخ ۲۵ اکتبر برنامهریزی شده و در میان یک دوره طولانی از تنشهای سیاسی و تظاهرات گستردهای که عمدتاً توسط دانشجویان رهبری میشود، برگزار میشود.
تظاهرات پس از فروپاشی یک سایهبان بتنی در ایستگاه راهآهن نووی ساد در نوامبر ۲۰۲۴ آغاز شد که ۱۶ نفر را کشت. تظاهرات رهبری شده توسط دانشجویان به سرعت به یک حرکت گستردهتر تبدیل شد که خواهان شفافیت بیشتر، پاسخگویی و اقدام علیه فساد بود. مقامات دولتی اتهامات مربوط به مسئولیت در قبال مسائل مطرح شده توسط معترضان را رد کردهاند.
انتخابات اکتبر انتظار میرود که نیروهای سیاسی رقیب را به وضوح بیشتری نشان دهد. SNS ووچیچ و متحدانش با یک حرکت سیاسی پشتیبانی شده توسط دانشجویان و همچنین گروههای مخالف که خواهان تغییر در سیستم سیاسی کشور هستند، روبهرو خواهند شد. این حرکت دانشجویی که با نام «دانشجویان پیروز» فعالیت میکند، نامزدهایی را معرفی کرده و خواستار تحقیقات در مورد فساد ادعایی و شفافیت بیشتر در هزینههای عمومی شده است.
ووچیچ از سوابق خود در سمت ریاستجمهوری دفاع کرده و به توسعه اقتصادی، پروژههای زیرساختی و سرمایهگذاری اشاره کرده است. در سخنرانی استعفای خود، او همچنین از رهبری آینده صربستان خواست که صلح و ثبات را حفظ کرده و به کار بر روی توسعه اقتصادی، نوآوری، هوش مصنوعی و آموزش ادامه دهند. اظهارات او بخشی از بحث سیاسی گستردهتر در مورد جهتگیری اقتصادی و نهادهای کشور است.
این استعفا همچنین زمانبندی برگزاری انتخابات ریاستجمهوری را تعیین میکند. ووچیچ گفت که دور اول باید تا پایان دسامبر برگزار شود، در حالی که رویههای قانونی صربستان نیاز به برگزاری رایگیری جدید ریاستجمهوری در عرض سه ماه از پایان دوره او دارد. آنا برنابیچ در دوره موقت وظایف ریاستجمهوری را انجام خواهد داد.
تحولات سیاسی صربستان به دقت در سراسر بالکان غربی تحت نظر است به دلیل تأثیر اقتصادی و سیاسی کشور در منطقه. بلگراد روابط قابل توجهی با کشورهای همسایه و جوامع صربی در سراسر منطقه حفظ میکند، در حالی که روابط آن با اتحادیه اروپا، کوزوو و دیگر شرکای بینالمللی عناصر مهمی از سیاست خارجیاش باقی میماند.
بنابراین، انتخابات پارلمانی و ریاستجمهوری پیش رو دوره مهمی را برای نهادهای سیاسی داخلی صربستان و روابط منطقهای گستردهتر کشور رقم خواهد زد. تمرکز فوری بر روی رایگیری پارلمانی ۲۵ اکتبر و تشکیل دولت بعدی خواهد بود، که پس از آن انتخابات ریاستجمهوری که انتظار میرود قبل از پایان سال برگزار شود، خواهد آمد.