خبر فوری

روبات قاتل: گوترش از تهدید فزاینده سلاح‌های خودکار هشدار می‌دهد

Monday 16 November 2026 - 23:00
روبات قاتل: گوترش از تهدید فزاینده سلاح‌های خودکار هشدار می‌دهد
Zoom

توسعه سریع فناوری‌های نظامی خودکار نگرانی‌های بین‌المللی را درباره آینده جنگ‌ها افزایش می‌دهد و سازمان ملل را به تلاش برای ایجاد حفاظت‌های جهانی قوی‌تر واداشته است. آنتونیو گوترش، دبیرکل سازمان ملل، از دولت‌ها خواسته است تا برای توافقی بین‌المللی الزام‌آور در زمینه سلاح‌های خودکار کشنده مذاکره کنند و نسبت به اجازه دادن به ماشین‌ها برای اتخاذ تصمیمات زندگی و مرگ بدون نظارت کافی انسانی هشدار داده است.

وی در یک پیام ویدیویی از پیش ضبط شده در افتتاحیه یک کنفرانس بین‌المللی در ژنو در ۱۶ نوامبر، از کشورها خواست تا اقدامات قاطعانه‌ای برای جلوگیری از استقرار و گسترش آنچه که او به عنوان سلاح‌های بی‌رحم توصیف کرده است، انجام دهند.

او تأکید کرد که حفاظت از غیرنظامیان باید همچنان مسئولیت مرکزی جامعه بین‌المللی باقی بماند، به‌ویژه با توجه به اینکه درگیری‌های مسلحانه به طور فزاینده‌ای تحت تأثیر فناوری‌های پیشرفته قرار می‌گیرند. دبیرکل سازمان ملل همچنین بر ضرورت ایجاد محدودیت‌های بین‌المللی واضح برای جلوگیری از رنج‌های غیرضروری و محدود کردن عواقب انسانی جنگ‌های مدرن تأکید کرد.

کنفرانس ژنو سلاح‌های خودکار را تحت نظارت بین‌المللی قرار می‌دهد

این بحث در جریان هفتمین کنفرانس بازبینی کنوانسیون سلاح‌های متعارف خاص در حال برگزاری است که نمایندگان ۱۲۸ کشور را از ۱۶ تا ۲۰ نوامبر گرد هم می‌آورد.

یکی از اهداف اصلی تعیین این است که آیا کشورهای شرکت‌کننده آماده‌اند مذاکرات رسمی را درباره یک ابزار قانونی بین‌المللی که سیستم‌های سلاح خودکار را تنظیم می‌کند، آغاز کنند.

این فناوری‌ها سؤالات پیچیده‌ای را مطرح می‌کنند زیرا برخی سیستم‌ها می‌توانند اهداف را بدون مداخله مستقیم انسان شناسایی، انتخاب و درگیر کنند. پیچیدگی روزافزون آن‌ها نگرانی‌ها را در مورد پاسخگویی، رعایت حقوق بین‌الملل انسانی و حفاظت از غیرنظامیان افزایش داده است.

با این حال، رسیدن به توافق ممکن است دشوار باشد. تصمیمات تحت این کنوانسیون نیاز به اجماع دارند، به این معنی که اختلاف‌نظرها بین کشورهای شرکت‌کننده می‌تواند مانع پیشرفت مذاکرات شود.

قدرت‌های بزرگ در مورد محدودیت‌های بین‌المللی تقسیم شده‌اند

در حالی که تعداد قابل توجهی از کشورها از کنترل‌های بین‌المللی قوی‌تر حمایت می‌کنند، برخی قدرت‌های نظامی تأثیرگذار از پذیرش محدودیت‌های قانونی بر سلاح‌های خودکار امتناع می‌کنند.

ایالات متحده و روسیه از جمله کشورهایی هستند که با معرفی قوانین الزام‌آور مخالفت می‌کنند و این نشان‌دهنده اختلافات گسترده‌تر در مورد قابلیت‌های نظامی، توسعه فناوری و اولویت‌های امنیت ملی است.

در همین حال، سازمان ملل، کمیته بین‌المللی صلیب سرخ (ICRC) و چندین سازمان انسانی خواستار ایجاد یک چارچوب بین‌المللی هستند که محدودیت‌های واضحی را برای استفاده از این سیستم‌ها تعیین کند.

نگرانی‌های آن‌ها فراتر از خود فناوری به عواقب احتمالی انتقال تصمیمات حیاتی در مورد استفاده از نیروی کشنده از اپراتورهای انسانی به سیستم‌های خودکار گسترش می‌یابد.

هوش مصنوعی چالش‌های انسانی و قانونی جدیدی ایجاد می‌کند

ادغام روزافزون هوش مصنوعی در عملیات نظامی، این مسئله را فوری‌تر کرده است. فناوری‌های خودکار می‌توانند شناسایی و درگیری اهداف را تسریع کنند و به طور بالقوه سرعت و ماهیت تصمیم‌گیری نظامی را تغییر دهند.

با این حال، کارایی فناوری به معنای تضمین اقدام نظامی مسئولانه یا قانونی نیست. سؤالاتی باقی مانده است که چه کسی باید مسئولیت را زمانی که یک سیستم خودکار تصمیم مرگباری می‌گیرد، بر عهده بگیرد، به‌ویژه زمانی که رفتار عملیاتی آن پیش‌بینی‌پذیر نیست.

کمیته بین‌المللی صلیب سرخ بارها هشدار داده است که پیشرفت‌های هوش مصنوعی فوریت ایجاد حفاظت‌های بین‌المللی را افزایش داده است. سازمان‌های انسانی به‌ویژه نگران سیستم‌هایی هستند که رفتار آن‌ها نمی‌تواند به‌طور قابل اعتمادی پیش‌بینی شود و سلاح‌هایی که به‌طور مستقیم انسان‌ها را بدون کنترل معنادار انسانی هدف قرار می‌دهند.

بنابراین، جلسه ژنو فرصتی مهم برای دولت‌ها است تا سال‌ها بحث‌های بین‌المللی را به تعهدات قانونی ملموس تبدیل کنند.

با ادامه تسریع نوآوری‌های نظامی، چالش پیش روی رهبران جهان این است که اطمینان حاصل کنند که پیشرفت‌های فناوری اصول انسانی بنیادی را تضعیف نکند. نتیجه کنفرانس می‌تواند کمک کند تا تعیین شود آیا حقوق بین‌الملل به اندازه کافی سریع پیشرفت می‌کند تا به نسل جدیدی از سلاح‌ها که قادر به کار با خودمختاری بی‌سابقه هستند، پاسخ دهد.



ادامه مطلب