مراکش در رتبهبندی جهانی مالکیت معنوی، پیشتاز کشورهای عربی و آفریقایی
طبق آخرین نسخه شاخص بینالمللی مالکیت معنوی ۲۰۲۶ که توسط اتاق بازرگانی ایالات متحده منتشر شده است، مراکش در رتبهبندی جهانی مالکیت معنوی برای سال ۲۰۲۶ خود را متمایز کرده و با امتیاز ۵۹.۱۹ به رتبه ۲۲ جهان صعود کرده است. این عملکرد، پادشاهی را در بین کشورهای عربی و آفریقایی در این حوزه استراتژیک مرتبط با نوآوری و رقابتپذیری اقتصادی، در رتبه اول قرار میدهد.
این گزارش، ۵۵ اقتصاد را در ۵۳ شاخص طراحی شده برای سنجش قدرت سیستمهای حفاظت از مالکیت معنوی و ظرفیت آنها برای حمایت از نوآوری، خلاقیت و رشد اقتصادی جهانی ارزیابی میکند. در سطح بینالمللی، ایالات متحده با امتیاز ۹۵.۱۵ امتیاز در رتبه اول قرار دارد و پس از آن بریتانیا و فرانسه قرار دارند که به ترتیب در رتبههای دوم و سوم قرار دارند.
در انتهای این رتبهبندی، الجزایر، روسیه و ونزوئلا قرار دارند که در پایینترین جایگاهها قرار دارند. این شاخص، نقشه راهی برای اقتصادهایی است که به دنبال تقویت اکوسیستمهای نوآوری خود از طریق چارچوبهای قوی حفاظت از مالکیت معنوی هستند.
با این حال، این گزارش، کاهش جایگاه رهبری در این حوزه را برای برخی از اقتصادهای بزرگ جهانی برجسته میکند، که به گفته نویسندگان، نیاز فوری به سیاستگذاران برای تأکید مجدد بر نقش محوری مالکیت معنوی در تحریک نوآوری، رقابتپذیری و رشد اقتصادی را ایجاد میکند.
دادهها همچنین نشان میدهند که کاهش امتیازها در درجه اول بر چندین اقتصاد پردرآمد که به طور سنتی معیارهای جهانی برای مالکیت معنوی در نظر گرفته میشوند، به ویژه در برخی از کشورهای عضو اتحادیه اروپا، تأثیر میگذارد.
در همین حال، حدود 20 کشور شاهد بهبود امتیاز کلی خود بودند، از جمله امارات متحده عربی، اکوادور و مالزی. این گزارش تأکید میکند که توافقنامههای تجاری نقش مهمی در تقویت حفاظت از مالکیت معنوی و حمایت از رشد اقتصادی جهانی دارند، ضمن اینکه بر اهمیت اجرای مؤثر تعهدات انجام شده توسط دولتها تأکید میکند.
این سند همچنین نقش حیاتی تجارت در اقتصاد ایالات متحده را برجسته میکند. صنایع مبتنی بر مالکیت معنوی به تنهایی نزدیک به 31 درصد از کل ارزش صادرات خدمات ایالات متحده را تشکیل میدهند، در حالی که مازاد صادرات خدمات ایالات متحده 1.4 تریلیون دلار به اقتصاد ملی کمک کرده است.
در مورد چین، این گزارش نشان میدهد که علیرغم تعهدات انجام شده برای تقویت حفاظت از مالکیت معنوی تحت توافق تجاری «مرحله اول» با واشنگتن، دارندگان حقوق همچنان با چالشهای متعددی در رابطه با اجرای مؤثر حق ثبت اختراع، بازیابی شرایط ثبت اختراع و پذیرش دادههای تکمیلی در درخواستهای ثبت اختراع مواجه هستند.
در نهایت، این گزارش نسبت به اثرات منفی بالقوه تضعیف انگیزههای مالکیت معنوی در بخش علوم زیستی، به ویژه در اروپا، هشدار میدهد. طبق این مطالعه، برخی اصلاحات قانونی در حوزه داروسازی میتواند جذابیت سرمایهگذاری را کاهش داده و جاهطلبیهای این قاره برای تبدیل شدن به یک قطب جهانی بزرگ برای نوآوری علمی را به خطر بیندازد.