خبر فوری

کشف مراکش، فصل گمشده‌ای را در تکامل انسان پر می‌کند

Thursday 08 January 2026 - 12:15
کشف مراکش، فصل گمشده‌ای را در تکامل انسان پر می‌کند
Zoom

فسیل‌های کشف‌شده در مراکش از فصلی نه چندان مستند از تکامل انسان، سرنخ‌های نادری در مورد اجدادی که پیش از انسان‌های مدرن وجود داشته‌اند، به دانشمندان ارائه می‌دهند. این بقایا که در غاری به نام Grotte à Hominidés در Thomas Quarry در کازابلانکا کشف شده‌اند، شامل سه استخوان فک - یکی متعلق به یک کودک - و همچنین دندان‌ها، مهره‌ها و یک استخوان ران هستند. قدمت آنها تقریباً به ۷۷۳۰۰۰ سال پیش برمی‌گردد و اولین فسیل‌های هومینین از این دوره بحرانی هستند که تاکنون در آفریقا یافت شده‌اند و شکاف دیرینه در سوابق فسیلی را پر می‌کنند.

محققان می‌گویند این کشف به ویژه از این جهت اهمیت دارد که شواهد اجداد انسان پس از حدود یک میلیون سال پیش تا حد زیادی از آفریقا ناپدید می‌شوند و حدود ۵۰۰۰۰۰ سال پیش دوباره ظاهر می‌شوند. این فسیل‌های مراکشی دقیقاً در این بین قرار می‌گیرند و نگاهی نادر به دورانی ارائه می‌دهند که تا حد زیادی برای علم نامرئی مانده است. ژان ژاک هابلین، یکی از نویسندگان این مطالعه، این یافته را قابل توجه توصیف کرد و خاطرنشان کرد که شواهد مستقیمی از قلب این نقطه کور تکاملی ارائه می‌دهد.

سی‌تی‌اسکن‌های پیشرفته نشان داد که این افراد ترکیبی از ویژگی‌های باستانی و مدرن‌تر را نشان می‌دهند. آنها فاقد چانه‌ای کاملاً مشخص بودند که از ویژگی‌های بارز هومو ساپینس‌ها است، اما دندان‌های آنها شباهت زیادی به دندان‌های انسان‌های مدرن و نئاندرتال‌ها داشت. این موزاییک از ویژگی‌ها، یک فرآیند تکاملی پیچیده را نشان می‌دهد، نه یک پیشرفت ساده از یک گونه به گونه دیگر.

اگرچه بیشتر فسیل‌ها در سال‌های ۲۰۰۸ و ۲۰۰۹ کاوش شدند، اما سن آنها اخیراً با استفاده از دیرینه‌مغناطیس، تکنیکی که تغییرات میدان مغناطیسی زمین حفظ شده در سنگ‌ها را ردیابی می‌کند، به طور قطعی مشخص شد. لایه حاوی بقایای این فسیل‌ها با وارونگی مغناطیسی ماتویاما-برونهس، یک رویداد زمین‌شناسی شناخته شده که حدود ۷۷۳۰۰۰ سال پیش رخ داده است، مطابقت دارد و به محققان اجازه می‌دهد فسیل‌ها را در یک جدول زمانی غیرمعمول دقیق قرار دهند.

سرنا پرینی، زمین‌شناسی که در این مطالعه مشارکت داشت، گفت که این روش، حضور این انسان‌های اولیه را در یک چارچوب زمانی محکم تثبیت می‌کند. این یافته‌ها همچنین به سایر اکتشافات مراکش، مانند قدیمی‌ترین بقایای شناخته‌شده‌ی انسان خردمند که در جبل ایرهود یافت شده و قدمت آن به حدود ۴۰۰۰۰۰ سال پیش می‌رسد، زمینه می‌بخشد. با این حال، دانشمندان هشدار می‌دهند که مراکش را نباید به عنوان زادگاه واحد انسان‌های مدرن در نظر گرفت، بلکه باید آن را منطقه‌ای دانست که شرایط زمین‌شناسی آن به حفظ فسیل‌ها کمک کرده است.

شواهد موجود در این مکان نشان می‌دهد که این غار زیستگاه خطرناکی بوده است. جای گازگرفتگی روی استخوان ران، نشان‌دهنده‌ی حملات شکارچیان، احتمالاً کفتارها، است و نشانه‌ها نشان می‌دهد که گوشتخواران مرتباً در غار ساکن بوده‌اند و این امر بر محیط خشنی که این انسان‌های اولیه با آن مواجه بوده‌اند، تأکید می‌کند.

فسیل‌های تازه توصیف‌شده، آخرین جد مشترک انسان خردمند، نئاندرتال‌ها و دنیسوان‌ها را روشن می‌کنند - جد مشترکی که مدت‌هاست از شناسایی قطعی آن طفره رفته است. داده‌های ژنتیکی نشان می‌دهد که این جد مشترک تقریباً بین ۵۵۰،۰۰۰ تا ۷۶۵،۰۰۰ سال پیش زندگی می‌کرده است، اما شکل و مکان دقیق آن نامشخص مانده است. بقایای مراکشی ممکن است جمعیتی نزدیک به آن گروه اجدادی را نشان دهد که به طور بالقوه با هومو ارکتوس و گونه‌های بعدی انسان مرتبط هستند.

در حالی که محققان نام رسمی گونه را برای فسیل‌ها تعیین نکرده‌اند، کارشناسان می‌گویند که این کشف نقش محوری آفریقا را در درک منشأ انسان تقویت می‌کند. این یافته با روشن کردن یک فصل گمشده در داستان تکامل، یک نقطه مرجع جدید و حیاتی برای ردیابی چگونگی ظهور انسان‌های مدرن و نزدیک‌ترین خویشاوندان آنها فراهم می‌کند.

 



ادامه مطلب