Spanje: Justitieonderzoek richt zich op TikTok vanwege vermeend kindermisbruikmateriaal
Het Openbaar Ministerie van Spanje heeft een onderzoek ingesteld naar de vermeende verspreiding van kindermisbruikmateriaal op TikTok, naar aanleiding van een onderzoeksrapport dat ernstige zorgen uitte over de aanwezigheid van illegale inhoud en de reactie van het platform op meldingen van uitbuiting.
In een officiële verklaring bevestigden de aanklagers dat een rechter was aangesteld om mogelijke strafbare feiten te onderzoeken die verband houden met de productie en distributie van kindermisbruikmateriaal, evenals de uitbuiting en corruptie van minderjarigen via het sociale mediaplatform.
Onderzoek onthult duizenden vermeende illegale video's
De juridische stap volgt op bevindingen die maandag zijn gepubliceerd door de Spaanse fact-checking en onderzoeksorganisatie Maldita.es. Volgens hun onderzoek identificeerden onderzoekers meer dan 1.000 video's waarin expliciet seksueel misbruik van kinderen op TikTok te zien was. Gezamenlijk hadden de video's ongeveer 48 miljoen weergaven gegenereerd.
De organisatie, die het probleem eerder al twee keer had onderzocht, stelde ook vragen over de inhoudsmoderatieprocedures van het platform. De bevindingen geven aan dat TikTok slechts ongeveer 10% van het materiaal dat door de organisatie was gerapporteerd, had verwijderd, terwijl ongeveer 26% van de illegale inhoud die in Spanje was geïdentificeerd, was geblokkeerd.
Het onderzoek onthulde verder meer dan 26.000 profielen die vermoedelijk in verband stonden met personen die kindermisbruikmateriaal uitwisselden of verkochten. Ongeveer 7.700 van deze accounts zouden naar verluidt in het Spaans opereren.
Deze bevindingen hebben de controle over het vermogen van het platform om illegaal materiaal te identificeren en te voorkomen dat het circuleert, met name inhoud die kwetsbare kinderen betreft, vergroot.
Zorgen over livestreaming en zoekfuncties
Maldita.es identificeerde ook bijna 100 livestreams met minderjarigen in 17 landen, ondanks TikTok's regels die kinderen verbieden om live-uitzendingen te hosten.
Volgens het onderzoek boden sommige kijkers naar verluidt geld in ruil voor kinderen die specifieke acties uitvoerden, waaronder verzoeken van seksuele aard. De bevindingen hebben extra zorgen geuit over de risico's die gepaard gaan met livestreamingfuncties en de potentiële uitbuiting van jonge gebruikers via online interacties.
De organisatie wees ook op zwaktes in de zoekfunctionaliteit van TikTok, en beweerde dat zoekwoorden die verband hielden met misbruikmateriaal niet adequaat waren geblokkeerd. Dit werd vergeleken met maatregelen die door andere sociale mediaplatforms zijn genomen om de toegang tot schadelijke inhoud te beperken.
TikTok, eigendom van de Chinese technologiegroep ByteDance, had op het moment van het rapport geen reactie gegeven op een verzoek om commentaar van AFP.
Groeiende Europese druk op sociale mediaplatforms
Het Spaanse onderzoek komt te midden van bredere Europese inspanningen om het toezicht op digitale platforms te versterken en de online bescherming voor kinderen te verbeteren.
Via de Digital Services Act (DSA) heeft de Europese Unie strengere verplichtingen ingevoerd voor online diensten, met name met betrekking tot illegale inhoud, de verantwoordelijkheid van platforms en de bescherming van gebruikers. Europese beleidsmakers overwegen ook beperkingen die kinderen onder de 13 jaar zouden uitsluiten van toegang tot sociale mediaplatforms, vanwege zorgen over hun welzijn en ontwikkeling.
Spanje heeft ook eigen stappen ondernomen richting striktere regelgeving. Begin februari kondigde premier Pedro Sánchez een reeks maatregelen aan om de verspreiding en amplificatie van illegale inhoud online aan te pakken. Onder de voorstellen was een plan om de toegang tot sociale mediaplatforms voor personen onder de 16 jaar te verbieden.
Sánchez heeft grote technologiebedrijven, waaronder X, Meta en TikTok, herhaaldelijk bekritiseerd vanwege wat hij beschouwt als onvoldoende actie tegen de creatie en distributie van seksueel expliciete vervalste beelden van minderjarigen.
Een test voor de verantwoordelijkheid van platforms
Het onderzoek legt opnieuw de verantwoordelijkheid van sociale mediabedrijven bloot om illegaal materiaal te detecteren, effectief te reageren op meldingen en te voorkomen dat hun diensten worden uitgebuit.
Voor de Spaanse autoriteiten zal het juridische onderzoek nu onderzoeken of er strafbare feiten zijn gepleegd via TikTok en de omstandigheden rond de vermeende productie en verspreiding van misbruikinhoud bepalen.
Naast de juridische procedures benadrukt de zaak een bredere uitdaging voor toezichthouders en technologiebedrijven: ervoor zorgen dat digitale platforms een veilige omgeving voor kinderen bieden en tegelijkertijd voorkomen dat criminele netwerken hun functies gebruiken om kwetsbare gebruikers uit te buiten.