Son Dakika

BM: Silahlı Çatışmalarda Ölen Kadınların Payı Dört Yılda İki Katına Çıktı

Pazartesi 09 Kasım 2026 - 08:41
BM: Silahlı Çatışmalarda Ölen Kadınların Payı Dört Yılda İki Katına Çıktı
Zoom

Kadınlar ve kız çocukları, Birleşmiş Milletler'in yeni raporuna göre, silahlı çatışmaların insan maliyetinin giderek daha yıkıcı bir payını üstleniyor. Son veriler, güvenliklerinde dramatik bir kötüleşme olduğunu ortaya koyuyor; sivil ölümler arasındaki oranları dört yılda iki katına çıktı.

2025 yılında dünya genelinde silahlı çatışmalarda 37.000'den fazla sivil hayatını kaybetti. Kadınlar ve kız çocukları, bu ölümlerin yaklaşık dörtte birini oluşturdu; bu oran 2021'de bunun yarısıydı. Bu, sivil nüfusların korunmasında özellikle endişe verici bir eğilimi temsil ediyor, çünkü çatışmalar birçok bölgede yayılmaya ve yoğunlaşmaya devam ediyor.

Birleşmiş Milletler, çatışma etkisi altındaki bölgelerde her gün en az 25 kadının ve kız çocuğunun hayatını kaybettiğini tahmin ediyor; bu da kadın nüfusunun şiddet, yerinden edilme ve temel kamu hizmetlerinin çöküşüne maruziyetinin arttığını vurguluyor.

Cinsel Şiddet ve Yerinden Edilme Riskleri Artırıyor

Silahlı çatışmaların sonuçları doğrudan kayıplarla sınırlı kalmıyor. Kadınlar ve kız çocukları giderek artan bir şekilde cinsel şiddet, ekonomik güvencesizlik ve sağlık hizmetleri, eğitim ve diğer temel hizmetlere erişimde kısıtlamalarla karşı karşıya kalıyor.

BM verilerine göre, 2022 ile 2025 arasında örgüt tarafından doğrulanan çatışma ile ilgili cinsel şiddet vakaları neredeyse dört katına çıktı. Bu ihlaller, özellikle sağlık hizmetleri ve koruma mekanizmalarının ciddi şekilde zayıfladığı bölgelerde yaşayan kadınlar için insani acil duruma başka bir boyut ekliyor.

Silahlı çatışmaların coğrafi kapsamı da genişliyor. Şu anda 750 milyondan fazla kadın ve kız çocuğu aktif bir çatışma bölgesine 50 kilometre mesafede yaşıyor; bu, 2024'e göre yaklaşık 40 milyon daha fazla. Bu, 1990'dan bu yana kaydedilen en yüksek rakam olup, dünya genelindeki kadınların karşılaştığı tehdidin ölçeğini gösteriyor.

Hamile kadınlar, özellikle ciddi sonuçlarla karşılaşan gruplar arasında yer alıyor. Çatışma etkisi altındaki ülkelerde, kadınlar, istikrarlı ortamlarda yaşayanlara göre hamilelikle ilgili nedenlerden ötürü beş kat daha fazla ölüm riski taşıyor; bu, tıbbi hizmetlerin kesintiye uğraması ve anne sağlığına sınırlı erişimin yıkıcı etkisini yansıtıyor.

Kadınlar Barış Müzakerelerinde Marjinalleşiyor

Şiddete maruz kalmalarına rağmen, kadınlar çatışma çözümü ve uluslararası güvenlik konularında karar alma süreçlerinde sınırlı bir etkiye sahip olmaya devam ediyorlar.

2025 yılında, kadınlar dünya genelinde 57 barış sürecinde müzakerecilerin sadece %5'ini temsil ediyordu; bu, bir önceki yıldan %7'ye düşüş göstermektedir. Diplomatik tartışmalardaki sınırlı varlıkları, sahada karşılaştıkları risklerle ve yerinden edilmiş nüfusları destekleme, toplulukları koruma ve sosyal yapıları yeniden inşa etme konusundaki katkılarıyla keskin bir tezat oluşturuyor.

Dengesizlik, uluslararası askeri harcamaların artmaya devam etmesiyle özellikle endişe verici. Küresel savunma harcamaları 2025'te 2.9 trilyon dolara ulaşarak rekor kırarken, kadınların liderlik ettiği insani ve kalkınma kuruluşları önemli finansal kısıtlamalarla mücadele ediyor.

BM Kadınlar, kriz etkisi altındaki ortamlarda faaliyet gösteren kadın kuruluşlarının yaklaşık %40'ının, finansman eksiklikleri nedeniyle önümüzdeki yıl içinde faaliyetlerini geçici veya kalıcı olarak askıya almayı beklediğini uyarıyor.

Daha Fazla Koruma ve Politik Taahhüt Çağrısı

Birleşmiş Milletler, hükümetleri ve uluslararası ortakları kadınların ve kız çocuklarının korunmasını güçlendirmeye, barış süreçlerine anlamlı katılımlarını sağlamaya ve kadın liderliğindeki girişimlere finansal destek artırmaya çağırıyor.

Örgüt ayrıca uluslararası insani hukuka saygı gösterilmesinin ve silahlı çatışmalar sırasında işlenen ihlallerin sorumluluğunun sağlanmasının önemini vurguluyor.

Acil yardımın ötesinde, artan ölüm oranları, uluslararası güvenlik stratejilerinin kadınların ve kız çocuklarının özel zayıflıklarını nasıl ele aldığını yeniden düşünme ihtiyacını vurguluyor. Siyasi müzakerelere, çatışma öncesi önlemlere ve savaş sonrası yeniden inşaya katılımları, sürdürülebilir barışın temel bir bileşeni olarak giderek daha fazla kabul ediliyor.

Son bulgular, savaş zamanında kadınların karşılaştığı artan riskler ile uluslararası barış ve güvenliğin geleceğini şekillendiren kurumlar ve müzakerelerdeki sınırlı temsilleri arasında genişleyen bir boşluğa işaret ediyor.



Devamını oku