هیدروژن سبز، مراکش را در مرکز ژئوپلیتیک انرژیهای نوظهور قرار میدهد
هیدروژن سبز به عنوان یک منبع استراتژیک در حال ظهور است که میتواند بازارهای جهانی انرژی را در دهههای آینده تغییر شکل دهد. این منبع فراتر از اینکه به عنوان یک جایگزین پاک برای سوختهای فسیلی عمل کند، به طور فزایندهای به عاملی در رقابت ژئوپلیتیکی و تحول اقتصادی تبدیل میشود.
در این زمینه، مراکش به طور گسترده به عنوان یکی از امیدوارکنندهترین کاندیداهای آفریقا برای ایفای نقش کلیدی در تولید و صادرات هیدروژن سبز دیده میشود. موقعیت استراتژیک و پتانسیل قوی انرژی تجدیدپذیر آن، این کشور را به عنوان یک بازیگر مهم در اقتصاد هیدروژن آینده قرار میدهد.
طبق گزارش بنیاد H2Global مستقر در آلمان، مراکش در کنار مصر، نامیبیا و آفریقای جنوبی، در میان بهترین کشورهای آفریقایی برای توسعه صنعت ملی هیدروژن قرار دارد. این کشور از منابع قابل توجه خورشیدی و بادی بهرهمند است و سرمایهگذاریهای زیادی در زیرساختهای انرژی تجدیدپذیر انجام داده است که برای تولید هیدروژن سبز از طریق الکترولیز ضروری است.
استراتژی ملی هیدروژن مراکش با هدف توسعه یک زنجیره ارزش کامل شامل تولید، فرآوری و صادرات است. زیرساختهای صنعتی و بندری مدرن آن نیز صادرات به بازارهای بینالمللی، به ویژه اروپا را تسهیل میکند.
مقامات همچنین به دنبال ادغام هیدروژن سبز در صنایع داخلی به جای تکیه صرف بر صادرات مواد خام هستند. تولید کود به عنوان یک منبع طبیعی برای این منبع در نظر گرفته میشود.
گروه OCP، غول دولتی فسفات و کود مراکش، نقش محوری در این تلاش ایفا میکند. این شرکت قصد دارد به عنوان بخشی از یک برنامه سرمایهگذاری گستردهتر به ارزش حدود ۱۳ میلیارد دلار، یک اکوسیستم صنعتی بسازد که عمدتاً با انرژی تجدیدپذیر و هیدروژن سبز کار میکند.
یک پروژه شاخص شامل یک تأسیسات آمونیاک سبز با ظرفیت تقریبی ۷ میلیارد دلار است که توسط تقریباً ۳.۸ گیگاوات ظرفیت خورشیدی و بادی پشتیبانی میشود. هدف این است که تا سال ۲۰۳۲ سالانه حدود سه میلیون تن آمونیاک تجدیدپذیر تولید شود.
نزدیکی مراکش به اروپا مزیت دیگری را فراهم میکند. طبق طرح REPowerEU اتحادیه اروپا، این بلوک قصد دارد تا سال ۲۰۳۰ سالانه ده میلیون تن هیدروژن تجدیدپذیر وارد کند و فرصتهایی را برای تولیدکنندگان شمال آفریقا ایجاد کند.
با این حال، با ورود بازیگران جدید به این بخش، به ویژه در خلیج فارس و آسیا، رقابت در حال تشدید است. چین در حال حاضر بر فناوری الکترولیز کمهزینه تسلط دارد، در حالی که هند تولید آمونیاک سبز بسیار رقابتی را توسعه داده است.
کارشناسان هشدار میدهند که مراکش برای گذار از پتانسیل تولید به تولید در مقیاس بزرگ، نیاز به تسریع اجرای پروژه دارد. توسعه صنایع یکپارچه مانند کود، آمونیاک و فولاد سبز بالقوه میتواند تابآوری اقتصادی را تقویت کرده و مشاغل با ارزش بالا ایجاد کند.
با وجود پتانسیل قوی، آفریقا تاکنون تنها سهم کمی از سرمایهگذاری جهانی در زمینه هیدروژن پاک را جذب کرده است. در این زمینه، مراکش به عنوان یکی از معدود کشورهای این قاره با پروژههای مشخص و استراتژی روشن، برجسته است.
ظهور هیدروژن سبز میتواند به مراکش اجازه دهد تا از یک واردکننده انرژی به یک بازیگر تأثیرگذار در بازارهای جهانی انرژی پاک، به ویژه در رابطه استراتژیک خود با اروپا، تبدیل شود.